Αποστολική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΚοινότητες της αποστολικής παράδοσης
EL

Έγγραφα · 31 Ιανουαρίου 2000

Διακήρυξη για την ίδρυση
της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αναγέννησης.

Το ιδρυτικό κείμενο με το οποίο ξεκίνησε η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία. Στις 13 Μαΐου 2000 η Εκκλησία της Αναγέννησης πήρε το όνομα Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία.

Εμείς, οι υπογράφοντες επίσκοποι και ιερείς ενός από τους κλάδους της Γνήσιας Ορθόδοξης (Κατακόμβης) Εκκλησίας, με την παρούσα Διακήρυξη δηλώνουμε τη σύσταση ενός νέου εκκλησιαστικού οργανισμού, της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αναγέννησης.

Μας ώθησε σε αυτό το βήμα η επιθυμία να πραγματοποιήσουμε, μέσα σε μια αυτοτελή εκκλησιαστική δομή, ολοκληρωμένες και συνεπείς μεταρρυθμίσεις, χωρίς τις οποίες η ρωσική Ορθοδοξία, που βυθίζεται σε όλο και βαθύτερη κρίση, θα μετατραπεί οριστικά σε ιερατικό-τελετουργικό θεσμό με μόνο εθνογραφικό ενδιαφέρον για τους πολίτες της Ρωσίας της τρίτης χιλιετίας.

Οι μεταρρυθμίσεις που σκοπεύουμε να πραγματοποιήσουμε:

Ι. Μεταρρύθμιση της εκκλησιαστικής διοίκησης

Αποκέντρωση της εκκλησιαστικής εξουσίας, επιστροφή στο αποστολικό πρότυπο εκκλησιαστικής διοίκησης.

Για την ανάγκη μιας τέτοιας μεταρρύθμισης έγραφε το 1932 ο καθηγητής του κανονικού δικαίου Σ. Τροΐτσκι: «Η εποχή της συμμαχίας με το κράτος χώρισε την Ορθόδοξη Εκκλησία σε μεγάλους οργανισμούς ανάλογους προς το κράτος, με κοινά μαζί του εδαφικά σύνορα, και γέννησε την επιδίωξη να διατηρηθεί πάση θυσία η αδιάσπαστη ενότητα της εκκλησιαστικής διοίκησης. Αυτός ο ιδιότυπος εκκλησιαστικός ιμπεριαλισμός είναι η κύρια αιτία των σημερινών εκκλησιαστικών αταξιών… Πρέπει να διώξουμε από την Εκκλησία, κατά τα λόγια της Συνόδου της Καρθαγένης, “τον καπνώδη τύφον του κόσμου” και να εγκαταλείψουμε την επιδίωξη να μετατραπεί η Ορθόδοξη Εκκλησία σε μερικά αδύναμα αντίγραφα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας… Αξίζει να θυμηθούμε ότι την εποχή της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου οι αυτοκέφαλες Εκκλησίες ήταν περίπου εκατό».

Και ιδού η γνώμη του Ι. Σ. Ακσάκοφ: «Οι πατριάρχες και οι μητροπολίτες είναι επινόηση του αυτοκράτορα Ιουστινιανού και των αξιωματούχων του, κατ᾿ αντιστοιχία με τους πολιτικούς επάρχους. Ο “πολυπαπισμός” του πατριαρχικού συστήματος είναι χειρότερος από τον ρωμαϊκό “μονοπαπισμό”. Στη γνήσια Ορθοδοξία εξουσία επί των επισκόπων και των τοπικών Εκκλησιών έχουν μόνο οι Σύνοδοι, όχι οι πατριάρχες και οι μητροπολίτες».

Από την απόλυτη μοναρχία, που ενίοτε εκφυλίζεται σε ανατολικό δεσποτισμό με την πιο σκληρή κάθετη ιεραρχία εξουσίας (Πατριάρχης — Σύνοδος — επισκοπή — ιερείς — λαϊκοί) και που ιστορικά αντιστοιχεί στη δουλοκτητική και φεουδαρχική εποχή, η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να επιστρέψει σε συνομοσπονδιακή οργάνωση. Η ανώτατη ιεραρχική εξουσία στην Εκκλησία είναι ο επίσκοπος, κεφαλή της επισκοπής. Οι επίσκοποι που ηγούνται επισκοπών μετέχουν σε μια ενιαία εκκλησιαστική δομή, την Ανώτατη Εκκλησιαστική Διοίκηση, η οποία έχει μόνο συντονιστικό και συμβουλευτικό χαρακτήρα και δεν έχει διοικητικές αρμοδιότητες, ιδίως το δικαίωμα να διορίζει και να παύει επισκόπους, προϊσταμένους επισκοπών. Τέτοιο δικαίωμα έχουν μόνο οι επισκοπικές συνελεύσεις (με την κατάρτιση των σχετικών διαδικασιών). Τόσο οι επίσκοποι όσο και ο κλήρος εκλέγονται και παύονται μόνο από την ενοριακή συνέλευση με πρόταση του επισκόπου και του επισκοπικού συμβουλίου. Η εκκλησιαστική εξουσία πρέπει να έχει τρεις κλάδους: νομοθετικό, εκτελεστικό και δικαστικό. Αναγνωρίζουμε τον ανεξάλειπτο χαρακτήρα της ιεροσύνης. Γι᾿ αυτό παραιτούμαστε από τα πειθαρχικά επιτίμια, δηλαδή την αργία κληρικών, την καθαίρεση και τον αφορισμό.

Να αποκατασταθούν τα «Άγια των Αγίων» της ζωής της Εκκλησίας: η συνοδικότητα. Οι Τοπικές Σύνοδοι, η ανώτατη εξουσία στην Εκκλησία, πρέπει να συγκαλούνται αυστηρά τακτικά, τουλάχιστον μία φορά ανά τριετία.

Απορρίπτουμε τη γεωγραφική, εθνικο-εδαφική αρχή της «κανονικής δικαιοδοσίας», που στην ουσία είναι μεσαιωνικό δουλοπαροικιακό κατάλοιπο της κρατικής οργάνωσης μεταφερμένο στην εκκλησιαστική ζωή. Η αρχή αυτή, ευρέως εφαρμοσμένη στην Ορθοδοξία, οδηγεί τελικά την Εκκλησία σε πνευματική στασιμότητα και επιπλέον σε αναπόφευκτη εξάρτηση από το κράτος. Να τι έγραφε ο Βλ. Σολοβιόφ: «Η πνευματική εξουσία δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη από την κοσμική, αν η Εκκλησία υπάρχει μέσα στα όρια ενός μόνο κρατικού σχηματισμού. Η εθνική Εκκλησία είναι πάντοτε μέρος του κράτους και πάντοτε θα εξαρτάται από την κοσμική εξουσία».

Στις μέρες μας μεγαλώνει το κίνημα «Γιατροί Χωρίς Σύνορα», και κι εμείς διακηρύσσουμε το σύνθημα: «Εκκλησία χωρίς σύνορα». Η αληθινή ενότητα της Εκκλησίας δεν βρίσκεται στις οργανωτικές δομές, αλλά στο πνεύμα της αδελφικής αγάπης, στην ενότητα της πίστης, στην ομολογία των δογματικών αληθειών και των αρχών της πνευματικής ζωής.

Προβλέποντας την κριτική των υποστηρικτών της ομοιομορφίας, θέλουμε να επισημάνουμε ότι, αν και η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει οικουμενικό χαρακτήρα, όπως δίκαια υποστηρίζουν οι αναγνωρισμένες Εκκλησίες, στην πράξη οι Ορθόδοξες Εκκλησίες υπάρχουν ως αυτοτελείς Τοπικές Εκκλησίες, και κανείς δεν ισχυρίζεται ότι έτσι μειώνεται η ενότητα της Ορθοδοξίας.

Πρέπει να σημειωθεί ότι η αξία της υπέρβασης της ελαττωματικής γεωγραφικής, εθνικο-εδαφικής αρχής ανήκει στους «πρωτοπόρους» αυτού του κινήματος, τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία της Διασποράς και τη Ρωσική Γνήσια Ορθόδοξη Εκκλησία.

ΙΙ. Λειτουργικές και πειθαρχικές μεταρρυθμίσεις

  1. Μεταρρύθμιση του εκκλησιαστικού ημερολογίου: μετάβαση στο νέο ημερολόγιο, ακολουθώντας τις περισσότερες Ορθόδοξες Εκκλησίες (στο παλαιό ιουλιανό ημερολόγιο μένουν μόνο τρεις συντηρητικές Εκκλησίες: η Ρωσική, η Σερβική και των Ιεροσολύμων).
  2. Να καταργηθεί το σύστημα των εκκλησιαστικών διακρίσεων, που γεννά καριερισμό και διαφθορά.
  3. Η αυστηρή πειθαρχία των νηστειών της σύγχρονης Ορθοδοξίας πρέπει να χαλαρώσει.
  4. Οι ακολουθίες μπορούν να τελούνται, κατά την επιθυμία των πιστών, σε οποιαδήποτε γλώσσα, φυσικά και στα ρωσικά.
  5. Κάθε ακολουθία πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από κήρυγμα.
  6. Να εξαλειφθούν από την εκκλησιαστική πρακτική οι υπέρογκες χρεώσεις για ακολουθίες και ιεροπραξίες (τιμολόγια ιεροπραξιών).
  7. Να απλοποιηθεί η ορθόδοξη λατρεία και να απαλλαγεί από τη βυζαντινή μεγαλοπρέπεια.
  8. Οι υπερβολικά μακριές ακολουθίες πρέπει να συντομευθούν.
  9. Να ανοίξει το ιερό βήμα για μεγαλύτερη συμμετοχή των πιστών στη λατρεία· να μεταφερθεί η Αγία Τράπεζα στο μέσο του ναού (κατά την επιθυμία των πιστών).
  10. Να καθιερωθεί αυστηρός έλεγχος και διαφάνεια σε όλες τις χρηματοοικονομικές ροές των εκκλησιαστικών οργανισμών όλων των επιπέδων.

Ελπίζοντας στο έλεος του Θεού, στις προσευχές του πλήθους των νεομαρτύρων και ομολογητών της Ρωσίας και του νεοδοξασμένου φωτιστή και ιερομάρτυρα Αλεξάνδρου Μεν, πιστεύουμε ότι η Εκκλησία μας, μπαίνοντας στην τρίτη χιλιετία, θα υπηρετήσει την αναγέννηση της γνήσιας Ορθοδοξίας!

Υπογράφουν
  • Μητροπολίτης Στέφανος (Λινίτσκι)
  • Αρχιεπίσκοπος Δίδυμος (Νεστέροφ)
  • Αρχιεπίσκοπος Κυριακός (Τεμερτζίδης)
  • Επίσκοπος Βενέδικτος (Μολτσάνοφ)
  • Επίσκοπος Βαλεντίνος (Αστάφιεφ)
  • Επίσκοπος Σέργιος (Σαρκίσοφ)
  • Επίσκοπος Βιτάλιος (Κουζεβάτοφ)
  • Επίσκοπος Ροστισλάβ (Μέλνικοφ)
  • Γραμματέας της Συνόδου των Επισκόπων, πρωτοπρεσβύτερος Γκλεμπ Γιακούνιν
  • Πρωθιερέας Αντρέι Πετρένκο
  • Ηγούμενος Ανδρέας (Νταβιντιάν)
  • Ιερέας Ευγένιος Φαρόνοφ
  • Ιερέας Ανδρέας (Πλάχτι)

31 Ιανουαρίου 2000, Μόσχα

← Όλα τα έγγραφα