Πίστη · Θεμέλια της πίστεως
Θεμέλια της πίστεως
της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.
Το κείμενο εκθέτει την πίστη της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας: από την Αποκάλυψη και το Σύμβολο της Πίστεως έως τη διδασκαλία για την Εκκλησία, την ιεραρχία της και την αποστολική διαδοχή.
Η Αποκάλυψη
Τη διδασκαλία της ορθόδοξης πίστεως την αντλούμε από τη Θεία Αποκάλυψη.
Με την ονομασία «Θεία Αποκάλυψη» εννοείται ό,τι ο ίδιος ο Θεός φανέρωσε στους ανθρώπους, ώστε να μπορούν να πιστεύουν σε Αυτόν ορθά και σωτήρια και να Τον τιμούν επάξια.
Ο Θεός έδωσε αυτή την Αποκάλυψη για όλους τους ανθρώπους, ως αναγκαία και σωτήρια για όλους· επειδή όμως δεν είναι όλοι οι άνθρωποι ικανοί να δεχθούν την Αποκάλυψη απευθείας από τον Θεό, εξέλεξε ξεχωριστούς κήρυκες της Αποκαλύψεώς Του, για να τη μεταδώσουν σε όλους τους ανθρώπους που επιθυμούν να τη δεχθούν.
Κήρυκες της Αποκαλύψεως του Θεού υπήρξαν ο Αδάμ, ο Νώε, ο Αβραάμ, ο Μωυσής και οι άλλοι προφήτες. Αυτοί δέχθηκαν και κήρυξαν τις απαρχές της Αποκαλύψεως του Θεού· στην πληρότητα και την τελειότητά της όμως έφερε στη γη την Αποκάλυψη του Θεού και τη διέδωσε σε όλη την οικουμένη, μέσω των μαθητών και αποστόλων Του, ο σαρκωθείς Υιός του Θεού, ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός.
Αγία Γραφή και Ιερά Παράδοση
Η Θεία Αποκάλυψη διαδίδεται μεταξύ των ανθρώπων και διαφυλάσσεται στην αληθινή Εκκλησία με δύο τρόπους: μέσω της Ιεράς Παραδόσεως και μέσω της Αγίας Γραφής.
Με την ονομασία «Ιερά Παράδοση» εννοείται ό,τι οι αληθινά πιστοί και θεοσεβείς παραδίδουν ο ένας στον άλλο με τον λόγο και με το παράδειγμα, και οι πρόγονοι στους απογόνους: η διδασκαλία της πίστεως, ο Νόμος του Θεού, τα Μυστήρια και οι ιερές τελετές.
Όλοι οι αληθινά πιστοί, ενωμένοι με την Ιερά Παράδοση της πίστεως, στο σύνολό τους και κατά διαδοχή, κατά τη θεία οικονομία, αποτελούν την Εκκλησία.
Αγία Γραφή ονομάζονται τα βιβλία που γράφτηκαν από το Πνεύμα του Θεού μέσω ανθρώπων αγιασμένων από τον Θεό, οι οποίοι ονομάζονται προφήτες και απόστολοι. Συνήθως τα βιβλία αυτά ονομάζονται Βίβλος, καθώς και Καινή και Παλαιά Διαθήκη.
Ο αρχαιότερος και αρχικός τρόπος διαδόσεως της Αποκαλύψεως του Θεού είναι η Ιερά Παράδοση. Από τον Αδάμ έως τον Μωυσή δεν υπήρχαν ιερά βιβλία. Ο ίδιος ο Κύριος ημών Ιησούς Χριστός παρέδωσε τη θεία διδασκαλία και τους θεσμούς Του στους μαθητές Του με τον λόγο και με το παράδειγμα, και όχι με βιβλίο. Με τον ίδιο τρόπο και οι απόστολοι στην αρχή διέδιδαν την πίστη και στερέωναν την Εκκλησία του Χριστού. Η αναγκαιότητα της Παραδόσεως φαίνεται και από το ότι τα βιβλία δεν μπορούν να τα χρησιμοποιούν όλοι, ενώ την Παράδοση μπορούν όλοι.
Η Αγία Γραφή δόθηκε, για να διαφυλάσσεται η Αποκάλυψη του Θεού ακριβέστερα και αναλλοίωτα.
Το Σύμβολο της Πίστεως
Ομολογούμε το Σύμβολο της Πίστεως Νικαίας-Κωνσταντινουπόλεως, όπως επικυρώθηκε σε αυτή τη μορφή από τη Β΄ Οικουμενική Σύνοδο το 381.
Πιστεύω εἰς ἕνα Θεόν, Πατέρα, Παντοκράτορα, ποιητὴν οὐρανοῦ καὶ γῆς, ὁρατῶν τε πάντων καὶ ἀοράτων. Καὶ εἰς ἕνα Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν, τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ τὸν μονογενῆ, τὸν ἐκ τοῦ Πατρὸς γεννηθέντα πρὸ πάντων τῶν αἰώνων· φῶς ἐκ φωτός, Θεὸν ἀληθινὸν ἐκ Θεοῦ ἀληθινοῦ, γεννηθέντα, οὐ ποιηθέντα, ὁμοούσιον τῷ Πατρί, δι᾿ οὗ τὰ πάντα ἐγένετο. Τὸν δι᾿ ἡμᾶς τοὺς ἀνθρώπους καὶ διὰ τὴν ἡμετέραν σωτηρίαν κατελθόντα ἐκ τῶν οὐρανῶν καὶ σαρκωθέντα ἐκ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Μαρίας τῆς Παρθένου καὶ ἐνανθρωπήσαντα. Σταυρωθέντα τε ὑπὲρ ἡμῶν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, καὶ παθόντα καὶ ταφέντα. Καὶ ἀναστάντα τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ κατὰ τὰς Γραφάς. Καὶ ἀνελθόντα εἰς τοὺς οὐρανοὺς καὶ καθεζόμενον ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός. Καὶ πάλιν ἐρχόμενον μετὰ δόξης κρῖναι ζῶντας καὶ νεκρούς, οὗ τῆς βασιλείας οὐκ ἔσται τέλος. Καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τὸ Ἅγιον, τὸ κύριον, τὸ ζωοποιόν, τὸ ἐκ τοῦ Πατρὸς ἐκπορευόμενον, τὸ σὺν Πατρὶ καὶ Υἱῷ συμπροσκυνούμενον καὶ συνδοξαζόμενον, τὸ λαλῆσαν διὰ τῶν προφητῶν. Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικὴν καὶ ἀποστολικὴν Ἐκκλησίαν. Ὁμολογῶ ἓν βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν. Προσδοκῶ ἀνάστασιν νεκρῶν. Καὶ ζωὴν τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Ἀμήν.
Έτσι διατύπωσαν τη διδασκαλία της πίστεως οι Πατέρες της Α΄ και της Β΄ Οικουμενικής Συνόδου.
Οικουμενική Σύνοδος είναι η σύναξη των ποιμένων και διδασκάλων της χριστιανικής Καθολικής Εκκλησίας, κατά το δυνατόν από όλη την οικουμένη, για την επικύρωση της αληθινής διδασκαλίας και της ευταξίας μεταξύ των χριστιανών.
Οικουμενικές Συνόδους αναγνωρίζουμε επτά:
- Α΄, της Νικαίας (325)·
- Β΄, της Κωνσταντινουπόλεως (381)·
- Γ΄, της Εφέσου (431)·
- Δ΄, της Χαλκηδόνος (451)·
- Ε΄, Β΄ της Κωνσταντινουπόλεως (553)·
- ΣΤ΄, Γ΄ της Κωνσταντινουπόλεως (680)·
- Ζ΄, Β΄ της Νικαίας (787).
Ο κανόνας της συγκλήσεως Συνόδων θεμελιώνεται στο παράδειγμα των Αποστόλων, οι οποίοι συγκάλεσαν Σύνοδο στην Ιερουσαλήμ (Πράξ. 15). Βάση γι’ αυτό αποτελεί επίσης ο λόγος του ίδιου του Κυρίου Ιησού Χριστού, ο οποίος δίνει στις αποφάσεις της Εκκλησίας τόση βαρύτητα, ώστε όποιος τις παραβαίνει βρίσκεται στερημένος της χάριτος, όπως ο εθνικός: «εἰπὲ τῇ ἐκκλησίᾳ· ἐὰν δὲ καὶ τῆς ἐκκλησίας παρακούσῃ, ἔστω σοι ὥσπερ ὁ ἐθνικὸς καὶ ὁ τελώνης» (Ματθ. 18,17). Ο δε τρόπος με τον οποίο η Οικουμενική Εκκλησία εκφέρει τις αποφάσεις της είναι η Οικουμενική Σύνοδος.