Τα θεμέλια της πίστεως της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας
Περί του Αγίου Πνεύματος και των Μυστηρίων
Περί του Αγίου Πνεύματος
Στο Άγιο Πνεύμα αρμόζει προσκύνηση και δοξολογία ίση με του Πατρός και του Υιού. Αυτό φαίνεται από το ότι ο Ιησούς Χριστός πρόσταξε να βαπτίζουμε «εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος» (Ματθ. 28,19).
Το Άγιο Πνεύμα φανερώθηκε στους ανθρώπους με ιδιαίτερο τρόπο. Κατήλθε στους αποστόλους με τη μορφή πύρινων γλωσσών την πεντηκοστή ημέρα μετά την Ανάσταση του Χριστού.
Το Άγιο Πνεύμα μεταδίδεται και σήμερα σε όλους τους αληθινούς χριστιανούς. «οὐκ οἴδατε ὅτι ναὸς Θεοῦ ἐστε καὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ οἰκεῖ ἐν ὑμῖν;» (Α΄ Κορ. 3,16).
Μέτοχος του Αγίου Πνεύματος μπορεί κανείς να γίνει με τη θερμή προσευχή και με τα Μυστήρια. «εἰ οὖν ὑμεῖς πονηροὶ ὑπάρχοντες οἴδατε ἀγαθὰ δόματα διδόναι τοῖς τέκνοις ὑμῶν, πόσῳ μᾶλλον ὁ Πατὴρ ὁ ἐξ οὐρανοῦ δώσει Πνεῦμα Ἅγιον τοῖς αἰτοῦσιν αὐτόν» (Λουκ. 11,13). «ὅτε δὲ ἡ χρηστότης καὶ ἡ φιλανθρωπία ἐπεφάνη τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν Θεοῦ, οὐκ ἐξ ἔργων τῶν ἐν δικαιοσύνῃ ὧν ἐποιήσαμεν ἡμεῖς, ἀλλὰ κατὰ τὸν αὐτοῦ ἔλεον ἔσωσεν ἡμᾶς διὰ λουτροῦ παλιγγενεσίας καὶ ἀνακαινώσεως Πνεύματος Ἁγίου, οὗ ἐξέχεεν ἐφ᾿ ἡμᾶς πλουσίως διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν» (Τίτ. 3,4–6).
Περί των επτά Μυστηρίων
Μυστήριο είναι ιερή πράξη, μέσω της οποίας ενεργεί μυστικά επάνω στον άνθρωπο η χάρη, δηλαδή η σωτήρια δύναμη του Θεού.
Μυστήρια η Εκκλησία αναγνωρίζει επτά:
- Το Βάπτισμα.
- Το Χρίσμα.
- Η Θεία Κοινωνία.
- Η Μετάνοια (Εξομολόγηση).
- Η Ιερωσύνη.
- Ο Γάμος.
- Το Ευχέλαιο.
Το Βάπτισμα είναι Μυστήριο, κατά το οποίο ο πιστός, με την τριπλή κατάδυση του σώματος στο νερό και με την επίκληση του Θεού Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, πεθαίνει για τη σαρκική, αμαρτωλή ζωή και αναγεννάται από το Άγιο Πνεύμα σε ζωή πνευματική και αγία. Σε περίπτωση ανάγκης επιτρέπεται να τελείται το βάπτισμα και με επίχυση νερού, και σε περίπτωση εσχάτης ανάγκης ακόμη και με επίπαση χιονιού, άμμου ή άλλης χαλαρής ύλης. Το σπουδαιότερο στην ιεροπραξία του Βαπτίσματος είναι η τριπλή εκφώνηση των λόγων: «Βαπτίζεται ὁ δοῦλος τοῦ Θεοῦ (ὄνομα) εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρός, ἀμήν. Καὶ τοῦ Υἱοῦ, ἀμήν. Καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ἀμήν».
Το Χρίσμα είναι Μυστήριο, κατά το οποίο στον πιστό, με τη χρίση μελών του σώματος με το καθαγιασμένο Άγιο Μύρο στο όνομα του Αγίου Πνεύματος, δίνονται οι δωρεές του Αγίου Πνεύματος, που τον αποκαθιστούν και τον ενισχύουν στην πνευματική ζωή.
Η Θεία Κοινωνία είναι Μυστήριο, κατά το οποίο ο πιστός, υπό τα είδη του άρτου και του οίνου, μεταλαμβάνει το ίδιο το Σώμα και το Αίμα του Χριστού εις ζωήν αιώνιον.
Το Μυστήριο αυτό συστάθηκε ως εξής. Ο Κύριος Ιησούς Χριστός, λίγο πριν από το πάθος Του, το τέλεσε για πρώτη φορά, παρουσιάζοντας προηγουμένως μέσα σε αυτό ζωντανή εικόνα των σωτήριων παθών Του· και αφού κοινώνησε τους αποστόλους, τους έδωσε την εντολή να τελούν πάντοτε αυτό το Μυστήριο.
Για το Μυστήριο της Θείας Κοινωνίας σε σχέση με τη χριστιανική λατρεία πρέπει να σημειωθεί ότι το Μυστήριο αυτό αποτελεί το κύριο και ουσιώδες μέρος της χριστιανικής λατρείας.
Η ακολουθία κατά την οποία τελείται το Μυστήριο της Θείας Κοινωνίας ονομάζεται Λειτουργία. Η λέξη «λειτουργία» σημαίνει «δημόσια διακονία». Ιδιαιτέρως όμως το όνομα «Λειτουργία» έχει αποδοθεί στην ακολουθία κατά την οποία τελείται το Μυστήριο της Θείας Κοινωνίας.
Ως προς τον τόπο όπου τελείται η Λειτουργία πρέπει να σημειωθεί ότι αυτή πρέπει να τελείται σε ναό, στον οποίο η Αγία Τράπεζα, ή τουλάχιστον, αντί της Τραπέζης, το αντιμήνσιο, επάνω στο οποίο τελείται το Μυστήριο, πρέπει να είναι καθαγιασμένα από αρχιερέα. Σε περίπτωση όμως εσχάτης ανάγκης, σε συνθήκες στερήσεως ή διωγμών, η Θεία Λειτουργία μπορεί να τελείται μόνο επάνω σε αντιμήνσιο σε οποιονδήποτε τόπο.