Αποστολική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΚοινότητες της αποστολικής παράδοσης
EL

Ιστορία της Εκκλησίας · κεφάλαιο 11

Η συνοδική συγκρότηση της Εκκλησίας

Συνοδικότητα και Παράδοση

Η συνοδικότητα, όπως την κατανοεί η Εκκλησία, δεν είναι απλώς κοινή ψηφοφορία, αλλά δρόμος κοινής αναζήτησης της αλήθειας, όπου Κεφαλή μένει ο Χριστός και οι λειτουργοί είναι μόνο φύλακες της ενότητας. Τους κανονισμούς και τις διαδικασίες η Εκκλησία τους κατανοεί ως πειθαρχία της αγάπης, που προστατεύει τους αδύναμους από την αυθαιρεσία των ισχυρών.

Η πιστότητα στην Παράδοση είναι ζωντανή μνήμη του Χριστού, κατανοημένη μέσα από την Αγία Γραφή. Η αρχή της ανανέωσης χωρίς ανακαινισμό εκφράζεται με απλά ερωτήματα: στερεώνει η καινοτομία την πίστη, πληθύνει την αγάπη, φέρνει σαφήνεια; Αν ναι, πρόκειται για ανάπτυξη· αν όχι, η αλλαγή απορρίπτεται.

Οικονομία χωρίς εμπόριο των Μυστηρίων και η ενορία ως φορέας

Η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει τονίσει επανειλημμένα στα κείμενά της και στα μηνύματα του Προκαθημένου: τα Μυστήρια δεν μπορούν να γίνονται αντικείμενο εμπορίου. Η οικονομική πλευρά της εκκλησιαστικής ζωής πρέπει να αντανακλά τις πνευματικές προτεραιότητες. Ο προϋπολογισμός της ενορίας είναι το σύνολο των πραγματικών αναγκών της κοινότητας, στραμμένο στη διακονία και όχι στις προσωπικές ανάγκες του προϊσταμένου ή στον εξωτερικό διάκοσμο.

Οι δωρεές γίνονται εθελοντικά, με ανοιχτό απολογισμό προς την κοινότητα. Κύριες κατευθύνσεις των δαπανών είναι η τέλεση της Θείας Ευχαριστίας, η κατήχηση, η βοήθεια στους έχοντες ανάγκη και τα έργα ελέους.

Στα καταστατικά των ενοριών κατοχυρώνονται τα όργανα διοίκησης: η γενική συνέλευση, το συμβούλιο, ο προϊστάμενος και η εξελεγκτική επιτροπή. Οι αποφάσεις λαμβάνονται από κοινού, και δεν υπάρχει ανώτερος προϊστάμενος που ορίζει τα πάντα μόνος του. Αυτό επιστρέφει την πραγματική εξουσία στην εκκλησιαστική σύναξη και κάνει τον προϊστάμενο διάκονο και όχι διαχειριστή.

Μια τέτοια τάξη απαιτεί διάλογο, υπομονή και πειθαρχία, αλλά ακριβώς αυτή κάνει την Εκκλησία σταθερή. Η ευθύνη μοιράζεται ανάμεσα σε πολλούς, και γι’ αυτό η ζωή της κοινότητας συνεχίζεται και όταν αλλάζουν οι λειτουργοί.

Διακονία

Η διακονία, η υπηρεσία προς τον πλησίον, νοείται ως συνέχεια της Ευχαριστίας. Μετά την απόλυση αρχίζει η διακονία προς τον κόσμο: σε σχολεία, ορφανοτροφεία, νοσοκομεία, στην ιεραποστολή στις φυλακές και σε ανθρωπιστικά κέντρα. Έτσι το αποστολικό μέτρο γίνεται πραγματικότητα και όχι σύνθημα.

Πρόσωπα: χάρισμα και θεσμός

Η μνήμη της Εκκλησίας αρχίζει με τον π. Αλέξανδρο Μεν και τον π. Γκλεμπ Γιακούνιν, ποιμένες που ένωναν την ελευθερία του κηρύγματος με την ευθύνη απέναντι στον Θεό και στους ανθρώπους. Ακολούθησαν οι Μητροπολίτες Στέφανος (Λινίτσκι) και Βιτάλιος (Κουζεβάτοφ), οι επίσκοποι των αρχών της δεκαετίας του 2000 και οι λαϊκοί που οικοδόμησαν την ενοριακή ζωή. Οι πορείες τους δείχνουν πώς μέσα από την ανθρώπινη αδυναμία ενεργεί η χάρη.

Σήμερα διαμορφώνεται στην Εκκλησία κουλτούρα συνοδικότητας αντί για λατρεία του ηγέτη. Ο επικεφαλής νοείται ως συντονιστής και φύλακας της κοινωνίας και όχι ως μονοκράτορας διαχειριστής. Οι αποφάσεις λαμβάνονται συνοδικά, και το προσωπικό χάρισμα μετατρέπεται σε δύναμη ενός ζωντανού θεσμού.