Αποστολική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΚοινότητες της αποστολικής παράδοσης
EL

Έγγραφα · 13 Μαΐου 2000

Διακήρυξη για την ίδρυση
της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Η Διακήρυξη με την οποία επίσκοποι και ιερείς της Γνήσιας Ορθόδοξης (Κατακόμβης) Εκκλησίας ανακοίνωσαν τη σύσταση της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και κατονόμασαν τις μεταρρυθμίσεις της.

Μόσχα, 13 Μαΐου 2000

Εμείς, οι επίσκοποι και ιερείς της Γνήσιας Ορθόδοξης (Κατακόμβης) Εκκλησίας, με την παρούσα Διακήρυξη δηλώνουμε τη σύσταση της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Επιδιώκουμε να πραγματοποιήσουμε ολοκληρωμένες και συνεπείς μεταρρυθμίσεις για το καλό της Εκκλησίας του Χριστού, για το κήρυγμα του Ευαγγελίου και για τη ρωσική Ορθοδοξία.

Σε αυτές τις μεταρρυθμίσεις ανήκουν οι εξής.

1. Αποκέντρωση της εκκλησιαστικής εξουσίας, επιστροφή στην αποστολική παράδοση της εκκλησιαστικής διοίκησης

Για την ανάγκη μιας τέτοιας μεταρρύθμισης έγραφε το 1932 ο καθηγητής του κανονικού δικαίου Σ. Τροΐτσκι: «Η εποχή της συμμαχίας με το κράτος χώρισε την Ορθόδοξη Εκκλησία σε μεγάλους οργανισμούς ανάλογους προς το κράτος, με κοινά μαζί του εδαφικά σύνορα, και γέννησε την επιδίωξη να διατηρηθεί πάση θυσία η αδιάσπαστη ενότητα της εκκλησιαστικής διοίκησης. Αυτός ο ιδιότυπος εκκλησιαστικός ιμπεριαλισμός είναι η κύρια αιτία των σημερινών εκκλησιαστικών αταξιών… Πρέπει να διώξουμε από την Εκκλησία, κατά τα λόγια της Συνόδου της Καρθαγένης, “τον καπνώδη τύφον του κόσμου” και να εγκαταλείψουμε την επιδίωξη να μετατραπεί η Ορθόδοξη Εκκλησία σε μερικά αδύναμα αντίγραφα της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας... Αξίζει να θυμηθούμε ότι την εποχή της Α΄ Οικουμενικής Συνόδου οι αυτοκέφαλες Εκκλησίες ήταν περίπου εκατό».

Και ιδού η γνώμη του Ι. Σ. Ακσάκοφ: «Επινόηση του αυτοκράτορα Ιουστινιανού και των αξιωματούχων του, κατ᾿ αντιστοιχία με τους πολιτικούς επάρχους. Ο “πολυπαπισμός” του πατριαρχικού συστήματος είναι χειρότερος από τον ρωμαϊκό “μονοπαπισμό”. Στη γνήσια Ορθοδοξία εξουσία επί των επισκόπων και των τοπικών Εκκλησιών έχουν μόνο οι Σύνοδοι, όχι οι πατριάρχες και οι μητροπολίτες».

Από την απόλυτη μοναρχία, που ενίοτε εκφυλίζεται σε ανατολικό δεσποτισμό με την πιο σκληρή κάθετη ιεραρχία εξουσίας, η Ορθόδοξη Εκκλησία πρέπει να επιστρέψει στη συνοδική συγκρότηση. Η ανώτατη εκτελεστική εξουσία στην Εκκλησία (η Σύνοδος) δεν πρέπει να διορίζει και να παύει επισκόπους ούτε να τους μεταθέτει από μια επισκοπή σε άλλη (χωρίς τη δική τους συναίνεση και τη συναίνεση της Εκκλησίας). Τέτοιο δικαίωμα έχουν μόνο οι επισκοπικές συνελεύσεις (με την κατάρτιση των σχετικών διαδικασιών). Όπως οι επίσκοποι, έτσι και ο κλήρος εκλέγεται και παύεται μόνο από την ενοριακή συνέλευση με πρόταση του επισκόπου και του επισκοπικού συμβουλίου. Η εκκλησιαστική εξουσία πρέπει να έχει τρεις κλάδους: νομοθετικό, εκτελεστικό και δικαστικό. Τονίζουμε ιδιαίτερα τον ανεξάλειπτο χαρακτήρα της ιεροσύνης και το ανεπιθύμητο των πειθαρχικών επιτιμίων.

Να αποκατασταθούν τα «Άγια των Αγίων» της ζωής της Εκκλησίας: η συνοδικότητα. Οι Τοπικές Σύνοδοι, η ανώτατη εξουσία στην Εκκλησία, πρέπει να συγκαλούνται αυστηρά τακτικά, τουλάχιστον μία φορά ανά τριετία.

Απορρίπτουμε τη γεωγραφική, εθνικο-εδαφική αρχή της «κανονικής δικαιοδοσίας», που στην ουσία είναι μεσαιωνικό δουλοπαροικιακό κατάλοιπο της κρατικής οργάνωσης μεταφερμένο στην εκκλησιαστική ζωή. Η αρχή αυτή, ευρέως εφαρμοσμένη στην Ορθοδοξία, οδηγεί τελικά την Εκκλησία σε πνευματική στασιμότητα και επιπλέον σε αναπόφευκτη εξάρτηση από το κράτος. Να τι έγραφε ο Βλ. Σολοβιόφ: «Η πνευματική εξουσία δεν μπορεί να είναι ανεξάρτητη από την κοσμική, αν η Εκκλησία υπάρχει μέσα στα όρια ενός μόνο κρατικού σχηματισμού. Η εθνική Εκκλησία είναι πάντοτε μέρος του κράτους και πάντοτε θα εξαρτάται από την κοσμική εξουσία».

Η αληθινή ενότητα της Εκκλησίας δεν βρίσκεται στις οργανωτικές δομές, αλλά στο πνεύμα της αδελφικής αγάπης, στην ενότητα της πίστης, στην ομολογία των δογματικών αληθειών και των αρχών της πνευματικής ζωής. Αν και η Ορθόδοξη Εκκλησία έχει οικουμενικό χαρακτήρα, στην πράξη οι Ορθόδοξες Εκκλησίες υπάρχουν ως αυτοτελείς Τοπικές Εκκλησίες, και αυτό διόλου δεν μειώνει την ενότητα της Εκκλησίας του Χριστού.

2. Λειτουργικές και πειθαρχικές μεταρρυθμίσεις

Θεωρούμε δυνατή την υιοθέτηση του γρηγοριανού ημερολογίου στη Ρωσία, ακολουθώντας τις περισσότερες Ορθόδοξες Εκκλησίες, ανάλογα με την επιθυμία του πιστού λαού.

Πρέπει να καταργηθεί το σύστημα των εκκλησιαστικών διακρίσεων, που γεννά καριερισμό και διαφθορά.

Επιτρέπεται να χαλαρώνει η αυστηρή πρακτική των νηστειών, ώστε να μη φορτώνονται στους πιστούς «φορτία δυσβάστακτα» και να αφήνεται ο ασκητικός αγώνας στη συνείδηση του καθενός.

Η θεία λατρεία μπορεί να τελείται, κατά την επιθυμία των πιστών, σε οποιαδήποτε γλώσσα, και στα ρωσικά.

Κάθε ακολουθία πρέπει οπωσδήποτε να συνοδεύεται από κήρυγμα.

Θεωρούμε αναγκαίο:

  • Να εξαλειφθούν από την πρακτική της εκκλησιαστικής ζωής οι υποχρεωτικές χρεώσεις για ακολουθίες και ιεροπραξίες (τιμολόγια ιεροπραξιών).
  • Να απλοποιηθεί η ορθόδοξη λατρεία και να απαλλαγεί από τη βυζαντινή μεγαλοπρέπεια. Όπου χρειάζεται, να επιτρέπεται η συντόμευση των ακολουθιών, ενώ όσοι το επιθυμούν θα διατηρούν τη δυνατότητα να τις τελούν κατά το μοναστικό τυπικό.
  • Να ανοίξει το ιερό βήμα για μεγαλύτερη συμμετοχή των πιστών στη λατρεία. Να μεταφερθεί η Αγία Τράπεζα στο μέσο του ναού (κατά την επιθυμία των πιστών).
  • Να καθιερωθεί αυστηρός έλεγχος και διαφάνεια σε όλες τις χρηματοοικονομικές ροές των εκκλησιαστικών οργανισμών όλων των επιπέδων.

Ελπίζοντας στο έλεος του Θεού, στις προσευχές του πλήθους των νεομαρτύρων και ομολογητών της Ρωσίας και του φωτιστή και ιερομάρτυρα Αλεξάνδρου Μεν, που τον τιμούμε, πιστεύουμε ότι η Εκκλησία μας, μπαίνοντας στην τρίτη χιλιετία, θα υπηρετήσει το κήρυγμα της Αναστάσεως του Χριστού.

Μόσχα, 13 Μαΐου 2000

Συλλογή εγγράφων της Εκκλησίας (PDF, στα ρωσικά) ↗