Αποστολική Ορθόδοξη ΕκκλησίαΚοινότητες της αποστολικής παράδοσης
EL

Έγγραφα · 17 Μαρτίου 2013

Διευκρίνιση της Συνόδου
για τη συγκρότηση της Εκκλησίας.

Διευκρίνιση της Ιεράς Συνόδου της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για τη συγκρότηση και τη δομή της Εκκλησίας και για τη διαδικασία υποδοχής υπό το ωμοφόριό της κληρικών και κοινοτήτων άλλων Εκκλησιών.

Κυριακή της Τυροφάγου (της Συγγνώμης), Μόσχα, 17 Μαρτίου 2013

Στην Ιερά Σύνοδο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας φθάνουν συχνά τόσο ερωτήματα για τη συγκρότηση της Εκκλησίας μας όσο και αιτήσεις μεμονωμένων κληρικών και κοινοτήτων άλλων Εκκλησιών για υποδοχή υπό το ωμοφόριο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Σε σχέση με αυτό, η Ιερά Σύνοδος παρέχει τις ακόλουθες διευκρινίσεις.

Πνευματικές ρίζες

Οι πνευματικές ρίζες της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας ανάγονται στη Ρωσική Γνήσια Ορθόδοξη (Κατακόμβη) Εκκλησία, στην οποία βαπτίστηκε ο πρωθιερέας Αλέξανδρος Μεν. Η Εκκλησία είναι ανοιχτή σε όλους τους ορθόδοξους χριστιανούς, τόσο φιλελεύθερους όσο και συντηρητικούς, αφού η πνευματική αναγέννηση της Ορθοδοξίας θεμελιώνεται ταυτόχρονα στη διαρκή ανακαίνιση της Εκκλησίας από το Άγιο Πνεύμα και στην επιμελή διαφύλαξη της Ιεράς Παράδοσης.

Δεν είναι Τοπική Εκκλησία

Η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία δεν είναι Τοπική Εκκλησία, ούτε ρωσική ούτε ουκρανική ούτε οποιασδήποτε άλλης κρατικής-εδαφικής υπαγωγής. Αυτό το μαρτυρεί το ίδιο το όνομά της, Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία, σε αντίθεση, ας πούμε, με τη Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία, την Ουκρανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Πατριαρχείου Μόσχας, την Ουκρανική Αυτοκέφαλη Ορθόδοξη Εκκλησία κ.λπ. Στη Διακήρυξη για την ίδρυση της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας αναφέρεται ειδικότερα (σημείο 3): «Απορρίπτουμε τη γεωγραφική, εθνικο-εδαφική αρχή της “κανονικής δικαιοδοσίας”, που στην ουσία είναι μεσαιωνικό δουλοπαροικιακό κατάλοιπο της κρατικής οργάνωσης μεταφερμένο στη σφαίρα της εκκλησιαστικής ζωής...» Η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι και καταχωρισμένη ως κεντρική θρησκευτική οργάνωση με την επωνυμία «Ένωση Ορθόδοξων Κοινοτήτων Αποστολικής Παράδοσης». Η κανονική μας δικαιοδοσία βρίσκεται εκεί όπου μας χρειάζονται και όπου μας δέχονται.

Ο Προκαθήμενος

Σύμφωνα με τη Συλλογή Κανόνων της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (που υιοθετήθηκαν στη Σύνοδο του 2008), το αξίωμα του Προκαθημένου της Εκκλησίας είναι αιρετό. Ο Προκαθήμενος εκλέγεται μεταξύ των επισκόπων από τη Σύνοδο της Εκκλησίας και ασκεί τις οργανωτικές, συντονιστικές, εποπτικές και αντιπροσωπευτικές λειτουργίες της εκκλησιαστικής διοίκησης που του ανατίθενται. Ο Προκαθήμενος της Εκκλησίας είναι ίσος μεταξύ ίσων επισκόπων της Εκκλησίας. Σήμερα έχει εκλεγεί σε αυτό το αξίωμα ο Μητροπολίτης Βιτάλιος (Κουζεβάτοφ).

Όπου ο επίσκοπος, εκεί και η Εκκλησία

Η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία ομολογεί την αρχή που διατύπωσε ήδη ο άγιος Ιγνάτιος ο Θεοφόρος: «Χωρίς επίσκοπο δεν υπάρχει Εκκλησία· ὅπου ἂν φανῇ ὁ ἐπίσκοπος, ἐκεῖ τὸ πλῆθος ἔστω, ὥσπερ ὅπου ἂν ᾖ Χριστὸς Ἰησοῦς, ἐκεῖ ἡ καθολικὴ Ἐκκλησία...» (Επιστολή προς Σμυρναίους, κεφ. VIII). Όπου ο επίσκοπος, εκεί και η Εκκλησία. Η Αποστολική Ορθόδοξη Εκκλησία είναι στην πράξη συνομοσπονδία ανεξάρτητων τοπικών Εκκλησιών, ενωμένων με την ιερή αρχή της συνοδικότητας: «Στα αναγκαία ενότητα, στα αμφίβολα ελευθερία, σε όλα αγάπη...» (Μακάριος Αυγουστίνος). Με βάση αυτό, κάθε επίσκοπος της Εκκλησίας έχει το δικαίωμα να δέχεται υπό το ωμοφόριό του (υπό την άμεση διοίκησή του) οποιαδήποτε κοινότητα, κληρικό ή λαϊκό κατόπιν αιτήματός τους.

Προϋποθέσεις υποδοχής υπό το ωμοφόριο

Η αρχή της υποδοχής υπό το ωμοφόριο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας είναι απλή και συμφωνεί πλήρως με τη διδασκαλία της Εκκλησίας του Χριστού: «Ὁ Θεὸς ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν...» (Ιακ. 4:6). Η διακονία του επισκόπου συνίσταται κυρίως στο να φυλάσσει την Εκκλησία από τα «εἰδωλόθυτα» (την τελετουργική δεισιδαιμονία) και το «αἷμα» (την επιθετικότητα και τη μισαλλοδοξία, το πνεύμα της βίας και της φιλοχρηματίας), από το «πνικτόν» (τον δογματισμό) και την «πορνεία» (με τον κόσμο), βλ. Πράξ. 15:29. Όπως διδάσκει και ο Απόστολος: «μὴ συναναμίγνυσθαι ἐάν τις ἀδελφὸς ὀνομαζόμενος ᾖ πόρνος ἢ πλεονέκτης ἢ εἰδωλολάτρης ἢ λοίδορος ἢ μέθυσος ἢ ἅρπαξ, τῷ τοιούτῳ μηδὲ συνεσθίειν...» (Α΄ Κορ. 5:11). Το σπουδαιότερο κριτήριο είναι η ταπείνωση, αφού η Ορθοδοξία είναι πρώτα απ᾿ όλα πνεύμα ταπεινοφροσύνης, εκφρασμένο στη μυστική εμπειρία της Εκκλησίας του Χριστού.

Τρία μέσα, τρεις μοχλούς όρισε ο Κύριος στους ποιμένες της Εκκλησίας, για να επιτελούν με επιτυχία τη διακονία που τους εμπιστεύθηκε: τον λόγο (πνευματική κατανόηση της Γραφής, κήρυγμα, σαφή αντίληψη της οδού), τα μυστήρια (πνευματική αίσθηση, πράξη της πίστεως) και την εκκλησιαστική πειθαρχία. «Πορευθέντες οὖν μαθητεύσατε πάντα τὰ ἔθνη (λόγος), βαπτίζοντες αὐτοὺς εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (μυστήρια), διδάσκοντες αὐτοὺς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν (εκκλησιαστική πειθαρχία)…» (Ματθ. 28:19-20). Μαθητεύστε, βαπτίστε και συνεχίστε να διδάσκετε μέσα στην εκκλησιαστική κοινότητα. Σήμερα τα δύο από αυτά, τον λόγο και την εκκλησιαστική πειθαρχία, η κατ᾿ όνομα Ορθοδοξία τα έχει στην πράξη απορρίψει ως περιττά ή ελάχιστα χρήσιμα και προσπαθεί να οδηγήσει το ποίμνιο στη Βασιλεία του Θεού μόνο με τα μυστήρια και τις τελετές. «Ἐπικατάρατος ὁ ποιῶν τὰ ἔργα Κυρίου ἀμελῶς» (Ιερ. 48:10). Την εκκλησιαστική διακονία πρέπει να την αντιμετωπίζουμε με σοβαρότητα. Η πνευματική κατανόηση, η ταπεινή πίστη που ενεργεί δι᾿ αγάπης και η εκκλησιαστική πειθαρχία: αυτές είναι οι τρεις προϋποθέσεις της υποδοχής υπό το ωμοφόριό μας (η τελευταία εκφράζεται μεταξύ άλλων και με την εθελοντική δεκάτη για τις ανάγκες όλης της Εκκλησίας).

Κληρικοί υπό επιτίμιο

Η Ιερά Σύνοδος της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας συνιστά σε όλους τους επισκόπους της Εκκλησίας μας τα εξής. Αν κληρικός ή λαϊκός που επιθυμεί να περάσει υπό το ωμοφόριο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας βρίσκεται υπό επιτίμιο (αργία από την ιεροπραξία, αποκλεισμό από την ευχαριστιακή ή την εκκλησιαστική κοινωνία), ας άρει το επιτίμιο με μετάνοια και έπειτα ας τεθεί εκτός οργανικής θέσης. Εξαίρεση μπορεί να αποτελεί η περίπτωση όπου το επιτίμιο επιβλήθηκε όχι για συγκεκριμένες αμαρτίες ή παραπτώματα, αλλά για τις εσωτερικές πεποιθήσεις. Αν όμως ο πρώην επιχώριος αρχιερέας δεν δέχεται τη μετάνοια, δεν υπάρχει αμαρτία που μπορεί να νικήσει το έλεος του Θεού. Τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να εξετάζονται από τους επισκόπους μας με ιδιαίτερη προσοχή, και μόνο μετά από αυτό να αποφασίζεται το ζήτημα της υποδοχής υπό το ωμοφόριο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας.

Καταστατικά των κοινοτήτων

Η επανακαταχώριση των καταστατικών των ανεξάρτητων ορθόδοξων κοινοτήτων που περνούν υπό το ωμοφόριο της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας δεν είναι καθόλου αναγκαία. Για παράδειγμα, η κοινότητα «Αναστάσεως του Χριστού» της πόλης Λούτσκ (Ουκρανία), σύμφωνα με το δικό της Καταστατικό, διατηρεί το καθεστώς και την επωνυμία της: «Ανεξάρτητη ορθόδοξη θρησκευτική κοινότητα “Αναστάσεως του Χριστού” της πόλης Λούτσκ», και υπάγεται ιεραρχικά στον προϊστάμενο της κοινότητας και στον επιχώριο αρχιερέα (επίσκοπο).

Η Ιερά Σύνοδος συγχαίρει όλους τους κληρικούς και λαϊκούς της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για την αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής και τους καλεί να προετοιμαστούν επάξια για τη λαμπρή εορτή της Αναστάσεως του Χριστού.

Υπογραφές

Ο Προκαθήμενος της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας + Μητροπολίτης Βιτάλιος

Ο Γραμματέας της Συνόδου της Αποστολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας Πρωτοπρεσβύτερος Γκλεμπ Γιακούνιν

Κυριακή της Τυροφάγου (της Συγγνώμης), Μόσχα, 17 Μαρτίου 2013

Συλλογή εγγράφων της Εκκλησίας (PDF, στα ρωσικά) ↗