Διακήρυξη του Κοινωνικού Κινήματος «Για την Αναγέννηση της Ορθοδοξίας»
Το Πατριαρχείο Μόσχας
Τα αρχεία, ιδίως η αλληλογραφία του πρώτου προέδρου του Συμβουλίου για τις υποθέσεις της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, του στρατηγού της KGB Γ. Κάρποφ, με τον Πατριάρχη Αλέξιο Α΄, δίνουν σαφή εικόνα του πώς, στη θέση της Εκκλησίας των μαρτύρων και των ομολογητών, που οι διώκτες την είχαν γκρεμίσει εκ θεμελίων και ερημώσει, ο Στάλιν, ο Μπέρια και ο Κάρποφ έχτισαν το 1943 έναν εντελώς νέου τύπου θρησκευτικό οργανισμό, το Πατριαρχείο Μόσχας, πλήρως ελεγχόμενο από τα κρατικά κατασταλτικά όργανα.
Σε όλη τη διάρκεια της ύπαρξής του το Πατριαρχείο Μόσχας στήριζε ανεπιφύλακτα την εξωτερική και εσωτερική πολιτική του ΚΚΣΕ και του σοβιετικού κράτους. Δεν υπήρξε ούτε μία περίπτωση όπου η Εκκλησία να υψώσει τη φωνή της κατά των εγκλημάτων του σοβιετικού ολοκληρωτισμού και υπέρ των διωκόμενων πιστών.
Επιπλέον, πάντοτε στήριζε επίσημα τα εγκλήματα του καθεστώτος, όπως τη στρατιωτική επέκταση στην Ουγγαρία, στην Τσεχοσλοβακία, στο Αφγανιστάν και άλλες επαίσχυντες πράξεις. Το στίγμα της «κόκκινης εκκλησίας» έμεινε για πάντα στο σώμα του Πατριαρχείου Μόσχας.
Και όλα αυτά θα μπορούσαν να εξηγηθούν και να συγχωρεθούν, αν το Πατριαρχείο Μόσχας είχε φανεί ειλικρινές στην προθυμία του να αναθεωρήσει και να επανεξετάσει το παρελθόν του στην εποχή της απρόσμενης ελευθερίας που ήρθε με την κατάρρευση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1991. Όμως δεν επιχείρησε καν να ξεκινήσει την αναγέννησή του από τη μετάνοια, πράγμα φυσικό από χριστιανική άποψη. Αφότου το κράτος εγκατέλειψε την αντιθρησκευτική πολιτική, στα χρόνια που πέρασαν το Πατριαρχείο Μόσχας δεν βρήκε τη δύναμη να καταδικάσει την επαίσχυντη συνεργασία του με το θεομάχο καθεστώς και την προδοσία των πιστών του.
Ακόμη σημαντικότερο είναι ότι, ακόμη και σε συνθήκες σχετικής ελευθερίας, η Ρωσική Ορθόδοξη Εκκλησία αποδείχθηκε ανίκανη να υπηρετήσει τον πνευματικό φωτισμό του ρωσικού λαού, έπεσε σε ειδωλολατρική τελετουργική δεισιδαιμονία, σε «σαμανισμό», και μετέτρεψε την Εκκλησία σε κομβινάτο τελετουργικών και βιοτικών υπηρεσιών, και τον κλήρο σε ιερατική κάστα.
Ο ισχύων σήμερα Κανονισμός διοίκησης της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, το αστικό της Καταστατικό και το πρότυπο Καταστατικό των ενοριών της κατοχυρώνουν αυστηρά την ιεραρχική δικτατορία, θεσπίζουν την απόλυτη εξουσία της Συνόδου επί των επισκόπων και των επιχώριων επισκόπων επί του στερημένου δικαιωμάτων κλήρου και των ενεργών μελών της Εκκλησίας. Οι μέθοδοι διακυβέρνησης της Εκκλησίας που υιοθέτησε το Πατριαρχείο Μόσχας αντίκεινται κατά βάση στις αρχές του κανονικού δικαίου, και ειδικότερα στις αποφάσεις της Τοπικής Συνόδου της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του 1917–18, και θεσπίζουν δομή που δεν αντιστοιχεί στη «μία, αγία, καθολική και αποστολική Εκκλησία», αλλά στην ουσία σε στρατιωτικοποιημένη δομή στρατώνα, θεμελιωμένη στην αδιαμφισβήτητη υποταγή του κατώτερου στον ανώτερο.
Το πρώτο άρθρο του πρότυπου καταστατικού των ενοριών της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας διακηρύσσει: «Η ενορία είναι θρησκευτική ένωση, η οποία αποτελεί την πρωτογενή δομική υποδιαίρεση της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας». Μήπως αυτές οι αρχές στρατιωτικοποιημένης οργάνωσης, διαποτισμένης από σιδηρά πειθαρχία, πάρθηκαν από τον κανονισμό εσωτερικής υπηρεσίας της κρατικής ασφάλειας; Σύμφωνα με αυτό το καταστατικό, ούτε καν η ενοριακή συνέλευση δεν μπορεί να συγκληθεί χωρίς την άδεια του επιχώριου αρχιερέα.
Στην ενίσχυση του ολοκληρωτικού χαρακτήρα του Πατριαρχείου Μόσχας συμβάλλει η μεταβίβαση όλης της κινητής και ακίνητης εκκλησιαστικής περιουσίας (κτιρίων, ιερών σκευών, οικοπέδων) σε κεντρική κυριότητα της ανώτατης ηγεσίας της Εκκλησίας, που οδήγησε στη συγκέντρωση της περιουσίας και της εξουσίας στα χέρια του Πατριάρχη και της Συνόδου. Ακριβώς αυτή η αντικανονική εκκλησιαστική-νομενκλατουρική «ιδιωτικοποίηση», η αφαίρεση της περιουσίας από τη διαχείριση των κοινοτήτων, δημιούργησε το υλικό θεμέλιο του παντοδύναμου ελέγχου της ηγεσίας του Πατριαρχείου σε όλες τις πλευρές της εκκλησιαστικής ζωής.
Μέσα στο Πατριαρχείο Μόσχας είναι αδύνατος κάθε διάλογος για τα φλέγοντα εκκλησιαστικά και κοινωνικά προβλήματα· οι σκεπτόμενοι άνθρωποι που εκφράζουν άποψη διαφορετική από τη «γενική γραμμή» της Συνόδου εκδιώκονται αμέσως από την Εκκλησία. Το σημερινό Πατριαρχείο Μόσχας δεν έχει ούτε ίχνος κοινωνικού δόγματος, την επεξεργασία του οποίου το ίδιο είχε διακηρύξει πριν από μερικά χρόνια. Κι όμως αυτή είναι μία από τις καθοριστικές κατευθύνσεις της γνήσιας διακονίας της Εκκλησίας προς τον λαό!
Ούτε η προφητική διακονία του Χριστού έγινε δεκτή από την Εκκλησία. Η εικόνα της προφητικής διακονίας δεν περιλαμβάνει τόσο το χάρισμα της πρόγνωσης, όσο, πρώτα απ᾿ όλα, το θάρρος στον έλεγχο του ψεύδους και στον αγώνα για την αλήθεια. Γι᾿ αυτό ακριβώς σταυρώθηκε ο Χριστός.
Το Πατριαρχείο Μόσχας ζει έξω από τα βασικά προβλήματα τόσο της ίδιας της Εκκλησίας όσο και της χώρας και της κοινωνίας. Για εκείνο δεν υπάρχουν οικονομικά, κοινωνικά προβλήματα, δεν υπάρχουν προβλήματα αλκοολισμού, ναρκωτικών, αμβλώσεων, εθνοτικά, οικολογικά και πλήθος άλλα. Δεν υπάρχουν τα προβλήματα των ανθρώπων που πετάχτηκαν «στο περιθώριο» της ζωής. Τι κοινά συμφέροντα μπορούν να έχουν οι συνοδικοί ολιγάρχες με τους ηλικιωμένους συνταξιούχους, που οι συντάξεις τους είναι κάτω από το όριο διαβίωσης; Πού αλλού στον κόσμο μπορεί να βρει κανείς αίρεση που να αντιμετωπίζει τόσο περιφρονητικά τους οπαδούς της;
Η εκκλησιαστική ηγεσία έχει πάψει προ πολλού να υπηρετεί τον απλό ορθόδοξο λαό. Τη χωρίζει από αυτόν ένα αδιαπέραστο τείχος φρουράς και ψηλοί πέτρινοι φράχτες. Ακούμε από τους άμβωνες ψυχρά λόγια για το έλεος και τη συμπόνια, ενώ στη ζωή βλέπουμε τα τραπέζια των ιεραρχών να λυγίζουν από τις λιχουδιές, εξοχικά και κατοικίες, ιδιωτικά αεροσκάφη και έναν στόλο υπερπολυτελών αυτοκινήτων που ανανεώνεται τακτικά. Και όλα αυτά με φόντο την έσχατη φτώχεια των απλών ανθρώπων, οι οποίοι, στερώντας από τον εαυτό τους το αναγκαίο κομμάτι ψωμί, φέρνουν στους ναούς την τελευταία «δραχμή», για να μπορούν οι «άρχοντες της Εκκλησίας» να βυθίζονται στη χλιδή.
Η ειδωλολατρική λατρεία της προσωπικότητας του Πατριάρχη Αλεξίου Β΄ έχει εκφυλιστεί προ πολλού στο βαρύ αμάρτημα της ειδωλολατρίας (που τα ΜΜΕ φουσκώνουν με ζήλο). Όλα αυτά, παρά την απόφαση της Συνόδου του 1917–1918, που αναγνώρισε τον Πατριάρχη μόνο ως πρώτο μεταξύ ίσων επισκόπων.
Μπορεί κανείς να φανταστεί τον Χριστό με τις πόρτες κλειστές για τους απλούς ακολούθους Του; Μπορεί κανείς να φανταστεί τον απόστολο Πέτρο φρουρούμενο από μυώδεις μπράβους της κρατικής ειδικής φρουράς, για να μη φτάσει, ο Θεός να φυλάει!, ως αυτόν κάποιος απλοϊκός άνθρωπος με μια μάταιη παράκληση για ένα κομμάτι ψωμί;
Δεν μιλάμε εδώ για τα κραυγαλέα εγκλήματα του Πατριαρχείου Μόσχας ενώπιον Θεού και ανθρώπων, που συνδέονται με την ηθική διαφθορά των ιεραρχών του και που τα γνωρίζει πια όποιος διαβάζει εφημερίδες: για τη λεηλασία ανθρωπιστικής βοήθειας ύψους άνω των 2 δισεκατομμυρίων δολαρίων, για τον καπνό και τη βότκα με τα οποία ιεράρχες του Πατριαρχείου Μόσχας διαφθείρουν τους συμπολίτες μας και τους πιστούς, για το πετρέλαιο που αποφέρει μυθικά κέρδη σε μιτροφόρους μοναχούς, οι οποίοι δήθεν απαρνήθηκαν τον κόσμο και ό,τι υπάρχει στον κόσμο.
Η αποξένωση του Πατριαρχείου από τον λαό, η απροθυμία να μιλήσει ανοιχτά με τους πιστούς και ο φόβος των αλλαγών αναγκάζουν την ηγεσία της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας να παραβιάζει ευθέως την απαίτηση του Καταστατικού, που προβλέπει τη σύγκληση Τοπικής Συνόδου κάθε πέντε χρόνια. Πέρασαν ήδη όχι πέντε, αλλά δέκα (τώρα πια δεκαοκτώ) χρόνια από την τελευταία Σύνοδο του 1990, στην οποία εξελέγη ο σημερινός Πατριάρχης Αλέξιος Β΄.
Η ηγεσία του Πατριαρχείου Μόσχας διέπραξε βαρύτατο αμάρτημα κατά των «Αγίων των Αγίων» της Ορθοδοξίας, της συνοδικότητάς της, ακυρώνοντας την Τοπική Σύνοδο της Ρωσικής Ορθόδοξης Εκκλησίας που είχε προγραμματιστεί για το ιωβηλαίο έτος της Χιλιετίας του Χριστιανισμού και αντικαθιστώντας την, στις 11 Ιανουαρίου, με μια νομενκλατουρική δεξίωση στο Κρατικό Ανάκτορο του Κρεμλίνου με ψυχαγωγικό πρόγραμμα, που σε πολλούς προκάλεσε βαρύτατη εντύπωση ως βεβήλωση του μεγαλύτερου ιωβηλαίου.